SYROTA DZIS MELNYK & PARTNERS
Centrum Biznesowe „Olympic”
ul. Wełyka Wasylkiwska 72-A
2. wejście, 6. piętro
Kijów, 03150, Ukraina
+380 (44) 391 6317
autor opracowania
Wstęp
Na Ukrainie spory gospodarcze, czyli spory związane z otwarciem i prowadzeniem działalności gospodarczej, których stroną jest koniecznie odpowiednia spółka lub prywatny przedsiębiorca, mogą być rozstrzygane w ramach «klasycznej» procedury sądowej ( przez sądy gospodarcze będące częścią sądów powszechnych Ukrainy) lub przez neutralną osobę trzecią, która ma prawo rozstrzygnąć sprawę na podstawie umowy (sąd arbitrażowy).
Sądy handlowe
System sądów handlowych odgrywa ważną rolę w regulowaniu stosunków, związanych z nieruchomościami i ruchomościami należącymi do spółek, wykonywaniu umów biznesowych, akcji i udziałów, konkurencji gospodarczej, upadłości itp. pomiędzy podmiotami gospodarczymi, w tym osobami prawnymi, osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą, a nawet osobami fizycznymi kwestionującymi swoje prawa i obowiązki korporacyjne itp.
Działalność sądów handlowych, ich właściwość i zasady postępowania są określone i regulowane przez Kodeks Postępowania Gospodarczego, którego głównym aktem prawnym jest Kodeks postępowania gospodarczego Ukrainy.
Zabezpieczenie powództwa
W toku rozpoznania sprawy sądowej na wniosek strony sprawy sąd gospodarczy ma prawo podjąć działania w celu zabezpieczenia powództwa. Zabezpieczenie powództwa jest dozwolone zarówno przed złożeniem pozwu, jak i na każdym etapie rozpatrywania sprawy, jeżeli niepodjęcie takich środków może znacząco skomplikować lub uniemożliwić wykonanie orzeczenia sądu lub skuteczną ochronę lub odnowienie naruszonych lub spornych praw lub interesów powoda.
Przykładowo na potrzeby zabezpieczenia powództwa może mieć miejsce zajęcie majątku lub środków pozwanego, zakazanie pozwanemu podejmowania określonych działań oraz inne środki przewidziane w Kodeksie Postępowania gospodarczego i innych przepisach prawa. Co więcej, sąd może zastosować kilka środków w celu zabezpieczenia powództwa jednocześnie, ale muszą one być proporcjonalne do wymagań powoda.
Jednocześnie istnieje wiele ograniczeń, które zabraniają użycia takich środków. Na przykład nie wolno konfiskować towarów łatwo psujących się, a także zabezpieczać powództwo w sporach korporacyjnych poprzez zakaz przeprowadzenia walnych zgromadzeń itp.
Zatem na Ukrainie zabezpieczenie powództwa w sporach gospodarczych jest użytecznym i skutecznym narzędziem zapewniającym przyszłe wykonanie orzeczenia sądu lub ochrony lub przywrócenia naruszonych lub spornych praw lub interesów. Jednakże zastosowanie takich środków wymaga dostarczenia wystarczających dowodów, a niektóre wnioski nie mogą zostać rozpatrzone ze względu na specyfikę stosunków prawnych i prawa gospodarczego.
Sądy arbitrażowe
Wystąpienie do sądu arbitrażowego to kolejny sposób rozstrzygania sporów gospodarczych, których przedmiot może być niemal taki sam, jak w sporach rozpatrywanych przez sądy handlowe.
Sądy arbitrażowe działają zgodnie z Ustawą Ukrainy «O sądach arbitrażowych». Mogą być tworzone i działać w sposób ciągły jako stałe sądy arbitrażowe oraz tymczasowo w celu rozstrzygania konkretnej sprawy jako sądy arbitrażowe ad hoc.
Na przykład od dziś w Kijowie działa sąd arbitrażowy o nazwie « Stały sąd arbitrażowy przy Kijowskiej Izbie Handlowo-Przemysłowej». Więcej informacji o jego działalności można znaleść pod linkiem.
Chociaż sądy arbitrażowe nie są częścią systemu sądowniczego Ukrainy, orzeczenia sądów arbitrażowych są wiążące i mogą być wykonywane przymusowo przez państwową służbę wykonawczą zgodnie z procedurą ustanowioną dla orzeczeń sądów handlowych.
Spór może zostać skierowany do sądu arbitrażowego w przypadku zawarcia przez strony umowy arbitrażowej spełniającej wymogi niniejszej ustawy.Tak, umowa arbitrażowa może zostać zawarta w formie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub odrębnej umowy pisemnej.
Zgodnie z porozumieniem stron wszelkie spory wynikające ze stosunków gospodarczych mogą być skierowane do sądu arbitrażowego na rozpatrzenie, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Jednocześnie należy pamiętać, że sądy arbitrażowe mają zakaz rozpatrywania szeregu sporów handlowych, a mianowicie:
- sporów dotyczących zawierania, zmiany, rozwiązywania i wykonywania umów na potrzeby państwa;
- sporów, dotyczących tajemnicy państwowej;
- sporów upadłościowych;
- sporów z udziałem podmiotów władzy lub urzędników;
- sporów dotyczących nieruchomości, w tym działek gruntowych;
- sporów pracowniczych;
- sporów wynikających ze stosunków korporacyjnych pomiędzy spółką a jej akcjonariuszem lub byłym akcjonariuszem itp.;
- spory z nierezydentami Ukrainy;
- spory, których rozstrzygnięcie wymaga interwencji ze strony organów państwowych;
- spory dotyczące ochrony praw konsumentów, zwłaszcza w obszarze usług bankowych.
Zgodnie z artykulem 50 ustawy Ukrainy «O sądach arbitrażowych» strony, które skierowały spór do sądu arbitrażowego, mają obowiązek dobrowolnie wykonać orzeczenie sądu arbitrażowego bez żadnych opóźnień i zastrzeżeń.
Komentarz
Rozstrzyganie sporów powstałych pomiędzy kontrahentami w toku ich działalności gospodarczej do rozstrzygnięcia w sądach jest typową praktyką w przypadku Ukrainy. Przecież nie zawsze możliwe jest rozstrzyganie sporów w formie dyskusji lub na etapie zgłaszania roszczeń. Jednak ochrona interesów własnej firmy w sądzie nie jest jednak łatwym zadaniem. Już na etapie formułowania pozwu błędnie zdefiniowane roszczenia znacznie zwiększają szanse przeciwnika w procesie sądowym.
Dlatego bardzo polecamy wszystkim, których to dotyczy, w przypadku takich sporów i/lub ryzyka skierowania sporu na drogę sądową, przynajmniej najpierw zasięgnąć porady u lokalnych prawników specjalizujących się w sporach biznesowych. W perspektywie pomoże to nie tylko wygrać sprawę i zaspokoić swoje żądania, ale także zaoszczędzić znaczną sumę pieniędzy, które mógłibyście wydać na sam proces i pomoc prawną wykwalifikowanych prawników.
