BDO UKRAINE
201-203, autostrada Charkowska
10 piętro
Kijów, 02121, Ukraina
info@bdo.ua
+38 044 393 26 87
autor opracowania
NAWIGACJA
Wstęp
Ustawa Ukrainy «O księgowości i sprawozdawczości na Ukrainie dotyczy wszystkich osób prawnych utworzonych zgodnie z ustawodawstwem Ukrainy, niezależnie od ich formy organizacyjno- prawnej oraz formy własności, oddziałów i przedstawicielstw osoby prawnej utworzonych zgodnie z ustawodawstwem obcego państwa, które są zobowiązane do prowadzenia księgowości i składania sprawozdań finansowych. Sprawozdawczość finansowa, podatkowa, statystyczna i inne rodzaje sprawozdawczości opierają się na danych księgowych.
Księgowość w przedsiębiorstwie prowadzona jest w języku ukraińskim oraz w walucie krajowej —hrywna (UAH) w trybie ciągłym od dnia rejestracji przedsiębiorstwa do jego likwidacji.
Główne organy kontroli księgowośći i sprawozdawczości finansowej na Ukrainie:
Ministerstwo Finansów Ukrainy
- Czuwa nad kształtowaniem i realizacją polityki państwa w zakresie księgowości i sprawozdawczości finansowej. • Opracowuje akty prawne i standardy regulujące prowadzenie księgowości i składanie sprawozdań finansowych.
Krajowa Komisja Papierów Wartościowych i Giełd
- Kontroluje działalność spółek, których akcje są notowane na giełdach papierów wartościowych. • Nadzoruje prawidłowość składania sprawozdań finansowych przez publiczne spółki akcyjne i inne spółki dokonujące transakcji z papierami wartościowymi.
Państwowa Służba Podatkowa Ukrainy
- Sprawuje kontrolę nad sprawozdawczością podatkową i prawidłowością przedstawiania danych dotyczących przychodów i wydatków przedsiębiorstw. • Przeprowadza kontrole podatkowe, analizuje dokumentację księgową pod kątem zgodności z wymogami przepisów podatkowych.
Izba Obrachunkowa Ukrainy
- Sprawuje kontrolę nad działalnością firm audytorskich i audytorów. • Odpowiedzialna za regulowanie działalności audytorskiej, licencjonowanie i kontrolę jakości usług audytorskich.
Narodowy Bank Ukrainy (NBU)
- Sprawuje kontrolę nad sprawozdawczością finansową banków i innych instytucji finansowych.
- Ustanawia wymogi dotyczące sprawozdawczości banków, monitoruje jej zgodność z międzynarodowymi standardami sprawozdawczości finansowej (MSSF).
Standardy rachunkowości
Zgodnie z Ustawą Ukrainy «o rachunkowości i sprawozdawczości finansowej na Ukrainie» obowiązującymi standardami w zakresie sprawozdawczości finansowej są Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) oraz Krajowe Przepisy Rachunkowości (Standardy) Ukrainy (P(S)BO). (link: Krajowe przepisy rachunkowości (standardy) Ukrainy.
- MSSF (IFRS): Stosowane przez spółki będące pzedmiotem zainteresowania publicznego, spółki międzynarodowe, duże korporacje, szczególnie ukierunkowane na przyciąganie inwestycji zagranicznych. Na życzenie, spółki, które nie mają obowiązku sporządzenia sprawozdań zgodnie z MSSF, mogą przejść na rachunkowość według MSSF.
- Krajowe Standarty Rachunkowości Stosowane przez spółki, w przypadku których prowadzenie rachunkowości według MSSF nie jest obowiązkowe lub które nie wybrały samodzielnie stosowanie MSSF w rachunkowości.
Sprawozdawczość i audyt
Ogólnie rzecz ujmując, zgodnie z MSSF i Krajowymi Standardami Rachunkowości7/, sprawozdanie finansowe składa się z:
- bilansu (sprawozdanie z sytuacji finansowej);
- rachunku zysków i strat (sprawozdanie o całkowitych dochodach);
- zestawienie przepływów pieniężnych;
- zestawinie zmian w kapitale własnym;
- uwagi do sprawozdań finansowych.
Sprawozdania finansowe okresowe sporządzane są na podstawie wyników za pierwszy kwartał, pierwszą połowę roku, dziewięciu miesięcy. Ponadto, zgodnie z polityką rachunkowości przedsiębiorstwa, sprawozdania finansowe mogą być sporządzane za inne okresy.
Począwszy od 2021 r. nierezydent prowadzący działalność na Ukrainie przes stałe przedstawicielstwo lub uzyskujący dochód pochodzący ze źródeł na Ukrainie podlega obowiązkowi prowadzenia księgowośći i ustalania wyniku finansowego (zysku lub straty) zgodnie z Krajowymi Standardami Rachunkowości lub Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej. Ponadto osoba niebędąca rezydentem ma obowiązek obliczyć przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym, potrącić podatek dochodowy ze źródeł na Ukrainie oraz złożyć deklarację podatkową od podatku dochodowego od osób prawnych wraz ze sprawozdaniami finansowymi.
Badanie sprawozdań finansowych
Działalność audytorska regulowana jest przez:
- Ukraińską ustawę «o badaniu sprawozdań finansowych i działalności audytorskiej» ) – podstawowa ustawa regulującą działalność audytorską i określającą wymagania dla audytorów i firm audytorskich;
- Międzynarodowe standardy audytu (MSA) — służą do przeprowadzania audytów na Ukrainie, określają procedury i kryteria audytu. Biegli rewidenci są zobowiązani do przestrzegania Międzynarodowych Standardów Audytu;
- Uchwały Narodowej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd — dodatkowo regulują działalność audytorską na rynku papierów wartościowych.
Podmioty działalności audytorskiej: audyt może być przeprowadzony wyłącznie przez firmy audytorskie lub niezależnych bieglych rewidentów posiadających odpowiednią licencję i certyfikat.
Przedsiębiorstwa mają prawo wybrać niezależną firmę audytorską.
Audyt jest obowiązkowy: w przypadku publicznych spółek akcyjnych, banków, firm ubezpieczeniowych i innych przedsiębiorstw stanowiących interes publiczny.
Najpopularniejsze oprogramowanie do prowadzenia księgowości i składania sprawozdań na Ukrainie
- SAP: Duży międzynarodowy system ERP, który umożliwia kompleksową automatyzację księgowości, finansów i zarządzania dla dużych firm.
- Microsoft Dynamics 365: system CRM i ERP integrujący funkcje księgowości z innymi procesami biznesowymi.
- 1C: Przedsiębiorstwo: System automatyzacji rachunkowości i sprawozdawczości finansowej na Ukrainie. Wspiera w prowadzeniu ewidencji podatkowej, księgowej, w zarządzaniu i integracji z bankami. Ponieważ 1C jest rosyjskim oprogramowaniem, firmy aktywnie przechodzą na inne oprogramowanie.
- M.E.Doc: Służy do składania raportów w formie elektronicznej organom państwowym. Umożliwia także wymianę dokumentów elektronicznych i składanie zeznań podatkowych.
Elektroniczne biura do składania sprawozdań
- Elektroniczne biuro podatnika: Platforma Państwowej Służby Podatkowej Ukrainy do składania deklaracji podatkowych, prowadzenia ewidencji podatków i uzyskiwania potwierdzeń przyjęcia deklaracji.
- Diia: Portal internetowy usług elektronicznych, który umożliwia składanie sprawozdań podatkowych i finansowych w formacie elektronicznym małym i średnim przedsiębiorstwom.
